عجایب هفتگانه قدیم و جدید جهان

تا سال ۲۰۰۷ میلادی(۱۳۸۵ شمسی ) فقط یک لیست بعنوان عجایب هفتگانه جهان وجود داشت اما در سال ۲۰۰۷ میلادی لیست دیگری نیز تحت عنوان عجایب هفتگانه جدید جهان ارائه و انتخاب گردید . بنابراین در حال حاضر از  عجایب هفتگانه تحت دو عنوان یاد می شود :۱ –  عجایب هفتگانه جهان باستان ۲ – عجایب هفتگانه جدید جهان

نکته دیگر در مورد این آثار انتخاب عدد هفت برای تعداد آنهاست. دلیل این امر هم مقدس بودن این عدد است. عدد هفت چه در گذشته و چه در حال، برای انسان محترم و مقدس بوده بطوریکه تقریباً در هر گونه تقسیم بندی به این عدد توجه شده‌است.

 

 عجایب هفتگانه جهان باستان :

عجایب هفت‌گانه جهان باستان ، به هفت اثر برتر معماری و مجسمه سازی دوران باستان اطلاق می‌شود. این هفت اثر ظاهراً اولین بار توسط یک فنیقیایی یونانی‌الاصل به نام آنتیپاتروس در قرن دوم پیش از میلاد در یک کتاب ثبت شده‌است. در حال حاضر فقط یکی از این آثار تاریخی (هرم بزرگ جیزه) وجود دارد و شش تای دیگر از بین رفته اند . مشخص نیست که این فرد خودش این آثار را دیده‌است یا نه. به هر حال آنچه مسلم است این است که وی در زمانی می‌زیسته که تمام این شاهکارهای هنری سالم و موجود بوده‌اند و او نمی‌خواست ویرانه‌ها را به هم عصران خود معرفی کند. 

فهرست عجایب هفتگانه جهان باستان:

  • اهرام‌ مصر، در مصر
  • باغ‌هاي‌ معلق‌ بابل‌، در عراق‌
  • معبد آرتميس‌، در افسوس‌ ترکیه
  • مجسمه‌ زئوس‌، در المپيا یونان
  • مقبره‌ ماسولوس‌، در هاليكارناسوس‌ ترکیه
  • مجسمه‌ عظيم‌ رودس‌، در يونان‌
  • برج‌ دريايي‌ (فانوس)اسكندريه‌،  در جزيره‌ فاروس مصر
هرم جیزه مصر

هرم بزرگ جیزه (هرم خوفو یا هرم خئوپس) در مصر

هرم بزرگ جیزه (هرم خوفو یا هرم خئوپس) بزرگ ‌ترين‌ هرم‌ در بين‌ اهرام‌ مصراست‌. اين‌ بنا كه‌ قديم ‌ترين‌ و بزرگ‌ ترين‌ بنا در بين‌عجايب‌ هفتگانه‌ مي‌باشد، تنها بنايي‌ است‌ كه‌ درحال‌ حاضر وجود دارد.
«هرم‌ خوفو» در ۲۶۰۰ سال‌ قبل‌ از ميلاد ساخته ‌شده‌ است‌. اين‌ هرم‌ بلند ترين‌ بناي‌ ساخته‌ دست‌ بشر تا سال‌ ۱۸۸۹ مي‌ باشد; از اين‌ رو اين‌ هرم‌ جزو عجايب‌ هفتگانه‌ قرار گرفته‌ است‌. بيشترسنگ‌ هاي‌ تشكيل‌ دهنده‌ اين‌ بنا، سنگ‌ هاي‌ عظيمي‌ است‌ كه‌ امروز تنها با تريلرهاي‌ بسياربزرگ‌ قابل‌ حمل‌ است‌. ارتفاع‌ فعلي‌ اين‌ هرم‌۱۳۸ متر است‌.
پندار بر اینست که این هرم آرامگاه فرعون خوفو از دودمان چهارم بوده است. از اینرو به این هرم، هرم خوفو هم گفته می‌شود. این هرم در شهر قاهره مصر واقع شده است و قدمت آن به ۲۹۰۰ ق.م. می‌رسد. ساخت آن توسط ۱۰۰٫۰۰۰ نفر کارگر در مدت ۲۰ سال به اتمام رسیده است.

یک نقاشی از باغهای معلق بابل (و آسمان خراش بابل در دورنمای تصویر) که در قرن شانزدهم میلادی به تصویر کشیده شده‌است.

یک نقاشی از باغهای معلق بابل (و آسمان خراش بابل در دورنمای تصویر) که در قرن شانزدهم میلادی به تصویر کشیده شده‌است.( محل باغهای معلق در عراق کنونی بوده است )

باغ‌ هاي‌ معلق‌ بابل‌ در عراق‌ يكي‌ از بحث‌ برانگيزترين‌ عجايب‌ هفتگانه‌ و بي‌نظيرترين‌ معماري‌هاي‌ جهان‌ به‌ شمار مي‌رود. البته‌ عده‌اي‌ از باستان‌ شناسان‌ هنوز در وجود داشتن‌ آن‌ شك ‌دارند. بعد از بدست‌ آمدن‌ اسناد اصلي‌ وخرابه‌هاي‌ برجا مانده‌ از آن‌ زمان‌، وجود داشتن‌آن‌ ثابت‌ شد. در اين‌ ميان‌ سوالي‌ مطرح‌ است‌ ك ه‌اين‌ باغ‌هاي‌ معلق‌ چرا ساخته‌ شدند؟ در پاسخ‌ به‌ اين‌ سوال‌ بايد افزود كه‌ شاه‌ «نبوكد» اين‌ بناي‌ عجيب‌ را براي‌ خوشحال‌ كردن‌ همسرش‌ در ۶ قرن‌ قبل‌ از ميلاد ساخت‌. عده ‌اي‌ از تاريخ‌ نگاران ‌مي‌گويند: ملكه‌ آشوري‌ اين‌ باغ‌ را براي‌ تفريح‌ وسرگرمي‌ خود ساخته‌ است‌.
در حقیقت در هیچ یک از نوشته های بابلی در مورد وجود این باغ مطلبی ذکر نشده است. در طول قرنها این منطقه با باغهای نینوا درآمیخته ولی در حکاکی های موجود در آن نواحی روش های انتقال آب رودخانه فرات به ارتفاعی که برای این باغها احتیاج بوده است آورده شده است. این باغها برای خوشحال کردن همسر بخت ‌النصر که بیمار بوده است ساخته شده اند. آمیتیس دختر شاه ماد با بخت‌النصر ازدواج کرد تا میان دو قوم صلح پایدار برقرار گردد. سرزمین ماد که آمیتیس از آن می امد سرزمینی سرسبز و کوهستانی و پوشیده از گیاهان و درختان مختلف بود ولی سرزمین بابل در منطقه ای مسطح و فلاتی خشک قرار گرفته بود. یکی از دلایل بیماری آمیتیس هم دوری او از سرزمین خوش آب و هوای خود بود بنابراین بخت‌النصر تصمیم گرفت باغهای معلق بابل را در ارتفاع برای همسر خود بسازد. کلمه معلق که برای این باغها استفاده می شود در حقیقت به این معنی نیست که باغها بوسیله طناب یا ریسمان به یکدیگر متصل بوده اند بلکه احتمالاً ترجمه اشتباه کلمه ای یونانی به معنای تراس یا بالکن بوده است. استرابو در قرن اول قبل از میلاد می نویسد: تراسها در طبقاتی روی یکدیگر واقع شده بودند و هرکدام دارای ستونهای سنگی مکعب شکل توخالی بوده اند که توسط گیاهان پوشیده شده بود. تحقیقات بیشتر در منطقه بابل منجر به یافتن پایه های این ستون ها شده است.

معبد آرتمیس در نزدیکی افسوس، امروزه چیز زیادی به جز چند ستون از این معبد باقی نمانده‌است

معبد آرتمیس در نزدیکی افسوس ترکیه، امروزه چیز زیادی به جز چند ستون از این معبد باقی نمانده‌است

 

معبد آرتميس‌ در «افوسوس‌» تركيه‌ مي ‌باشد. اين‌بنا با داشتن‌ ۱۰۰ ستون‌ مرمري‌ زيبا كه‌ ارتفاع‌ هر كدام‌ از آنها به‌ ۱۵ متر مي ‌رسيد، يكي‌ از عجايب‌ هفتگانه‌ به‌ حساب‌ مي ‌آيد. اين‌ معبد، فضايي‌ را احاطه‌ مي‌ كرد كه‌ تقريبا چند برابر وسعت ‌آكروپليس‌ در آتن‌ بود. در اين‌ معبد، حوادث‌ زيادي‌ اتفاق‌ افتاده‌ است‌. اين‌ بنا در ۶۰۰ سال ‌پيش‌ از ميلاد ساخته‌ و در ۵۵۰ سال‌ پس‌ از ميلاد در آتش‌ سوخت‌; سپس‌ مجددا به‌ صورت‌ زيباتر وعظيم ‌تر باز سازي‌ شد. اين‌ بنا بار ديگر براي‌ دومين ‌بار دچار حريق‌ شد.
این بنا در سال ۵۵۰ قبل از میلاد در زمان فرمانروایی هخامنشیان بر ترکیه کنونی ساخته شده‌است.
این معبد هم‌اکنون در نزدیکی شهر سلجوق و بناهای تاریخی افسوس قرار دارد.

مجسمه زئوس

مجسمه زئوس در المپیای یونان (فیدیاس آتنی، در حدود سال ۴۳۵ پیش از میلاد، این تندیس ۱۲ متری را ساخته و زینت معبد زئوس در المپیا کرد. این تندیس که یکی از عجایب هفتگانهٔ دنیای قدیم شناخته می‌شد، بعدها دزدیده شد. تصویر فوق نقاشی قرن ۱۶ از این تندیس است)

مجسمه‌ زئوس‌ در المپياي‌ يونان‌ است‌ و يكي‌ ازعظيم ‌ترين‌ مجسمه ‌هاي‌ جهان‌ به‌ شمار مي‌ رود. اين‌ اثر در۴۵۰ سال‌ قبل‌ از ميلاد توسط مجسمه ‌ساز معروفي‌ به‌ نام‌ «فيدياس‌» ساخته‌ شد. ارتفاع‌ مجسمه‌ «زئوس‌» در حدود ۱۲ متر است‌. «فيدياس‌» با ساخت‌ اين‌ مجسمه‌ بلند مي‌خواست‌ اقتدار و نيرومندي‌ زئوس‌ را نشان‌ دهد. مجسمه‌ زئوس‌ در معبد زئوس‌، ۶۴ متر طول‌ و ۷۲ ستون‌ به‌ سبك‌ معماري‌ قديم‌ يوناني‌ دارد. مجسمه‌ زئوس ‌در حدود ۸۵۰ سال‌ در اين‌ معبد قرار داشت‌. تاهنگامي‌ كه‌ يوناني‌ ها آن‌ را به‌ استانبول‌ منتقل ‌كردند. البته‌ بعد از مدتي‌ به‌ آتش‌ كشيده‌ شد و ازبين‌ رفت‌. عظمت‌ و زيبايي‌ اين‌ مجسمه‌ سبب‌ شد كه‌ در فهرست‌ عجايب‌ هفتگانه‌ قرار گيرد.
تقریباً سه هزار سال پیش، «المپیا»، مرکز مذهبی در جنوب غربی یونان بود. یونانیان باستان زئوس پادشاه خدایان را می پرستیدند و در زمانهای مشخص به افتخار او جشن‌هایی بر پا می‌کردند. در این جشن‌ها مسابقات ورزشی هم انجام می‌شد. از نظر ساکنان دنیای قدیم این بازیها خیلی مهم بودند، چندان که در زمان برگزاری مسابقات، جشن‌ها متوقف می‌شد تا شرکت کنندگان و تماشاگران به آسانی خود را به محل مسابقات برسانند.
بدن این مجسمه را از عاج فیل و ردا و موها و ریشش را از طلا ساخته بودند. این اثر ارتفاعش چنان بود که با سقف معبد زئوس برخورد می‌کرد. سنگفرش آن نیز با مجسمه‌های بی نظیری تزیین گشته بود.

 

نگاره‌ای خیالی از آرامگاه هالیکارناسوس

نگاره‌ای خیالی از آرامگاه هالیکارناسوس (ترکیه)

ارتفاع‌ اين‌ مقبره‌ مرمري‌ به‌ اندازه‌ يك‌ ساختمان ‌۱۴ طبقه‌ بود. ملكه‌ «آرتميسيا» فرمان‌ ساخت‌ اين ‌مقبره‌ را در هاليكار ناسوس‌ براي‌ همسرش‌ در ۳۵۳ سال‌ قبل‌ از ميلاد صادر كرد. ملكه‌ اين‌ بنا را براي‌ قدرداني‌ از همسرش‌ ساخت‌ و به‌ اين‌ منظوربهترين‌ هنرمندان‌ و مجسمه‌ سازان‌ آن‌ زمان‌ راگرد آورد. ملكه‌ آرتميسيا دو سال‌ پس‌ از همسرش‌درگذشت‌. جالب‌ است‌ كه‌ بدانيد، شاه‌ ماسولوس‌هم‌ همسر آرتميسيا بود و هم‌ برادرش‌. اين‌ بنا درحدود ۱۷ قرن‌ پا بر جا بود و در ۱۴۰۰ سال‌ پس‌از ميلاد، در اثر زلزله‌ فرو ريخت‌.

در اینکه تندیس غول رودس، اینگونه که در تصویر مشاهده می‌شود، با پاهای گشوده بر ورودی لنگرگاه افراشته شده بوده، شک وجود دارد.

در اینکه تندیس غول رودس، اینگونه که در تصویر مشاهده می‌شود، با پاهای گشوده بر ورودی لنگرگاه افراشته شده بوده، شک وجود دارد.(یونان)

مجسمه‌ عظيم‌ الجثه‌ رودس‌ در يونان‌ يكي‌ ديگر ازعجايب‌ زيبايي‌ جهان‌ بشمار مي‌رود. ارتفاع‌ اين ‌مجسمه‌، يك‌ شاهكار برجسته‌ معماري‌ بود كه ‌برروي‌ جزيره‌ رودس‌ در حدود ۲۸۰ سال‌ قبل ‌از ميلاد ساخته‌ شده‌ بود.
هيچ ‌كس‌ نمي‌داند اين‌ مجسمه‌ شبيه‌ چه‌ كسي‌ بوده ‌يا در كجا قرار داشته‌ است‌. به‌ گفته‌ كارشناسان‌ فرهنگي‌، احتمالا اين‌ مجسمه‌ در نزديكي‌ در ورودي‌ لنگرگاهي‌ بنا شده‌ بوده‌ و پاهاي‌ مجسمه‌ در دو طرف‌ قرار داشته‌ است‌; به ‌طوري‌ كه‌ كشتي‌ ها از ميان‌ پاهاي‌ آن‌ عبور مي‌كرده‌ اند. باستان ‌شناسان‌ اين‌ مجسمه‌ را جزو عجايب‌ هفتگانه‌ جهان‌ قرار داده‌اند.
غول رودس نام تندیسی است از هلیوس (Helios) ‐ خدای خورشید ‐ که بقولی در ورودی بندر شهر رودس در یونان، قرار داشته است و به همین دلیل به غول رودس معروف گشته‌است. این تندیس، علی رغم اینکه پس از ساخته شدن تنها ۵۶ سال پابرجا بود، از سوی غربیان به عنوان یکی از عجایب هفتگانه جهان اعلام شده است. بنا به گفته تاریخنگاران این تندیس عظیم حتا در زمانی که بر روی زمین افتاده بود هم بسیار شگفت انگیز بود. این غول تنها یک تندیس عظیم نبود بلکه نماد اتحاد مردم رودس به شمار می‌رفت.

نقاشی در سال ۱۹۰۹ توسط باستان‌شناس، هرمن تیرش.

نقاشی در سال ۱۹۰۹ توسط باستان‌شناس، هرمن تیرش.(مصر)

فانوس‌ اسكندريه‌ يكي‌ از بزرگ ‌ترين‌ شاهكارهاي‌ روزگار باستان‌ مي‌باشد. ارتفاع‌ آن‌ بنا حداقل‌ به ‌اندازه‌ يك‌ ساختمان‌ ۴۰ طبقه‌ امروزي‌ بود وبراي‌ ۱۶ قرن‌ پا برجا بود.
برخلاف‌ ۶ عجايب‌ ديگر، فانوس‌ اسكندريه ‌استفاده‌هاي‌ عملي‌ بسيار داشت‌. اين‌ بنا به ‌كشتي‌ هاي‌ دريانوردي‌ كمك‌ مي‌كرد كه‌ اسكله‌ ها را به‌ راحتي‌ پيدا كنند و با ايمني‌ كامل‌ داخل‌ آن‌ شوند. اين‌ اسكلت‌ براي‌ ۱۶۰۰ سال‌ باقي‌ ماند وارتفاع‌ آن‌ ۱۸۰ متر و بلندترين‌ ساختمان‌ دنيابود، اما با ساخت‌ «برج‌ ايفل‌» در سال‌ ۱۸۸۹، «ايفل‌» بلندترين‌ برج‌ دنيا نام‌ گرفت‌.
این برج در جزیره کوچک فارو بنا شده بود و از همین جاست که کلمه فار به معنای چراغ دریایی را برای این نوع ساختمانها و مناره‌هایی که چراغ دریایی بر فراز آن است به کار می‌برند. برج دریایی اسکندریه در زمان سلطنت جانشین اسکندر، یعنی “بطلمیوس دوم” (۲۴۷ – ۳۰۴) قبل از میلاد به وسیله معماری به نام “سوسترات” ساخته شد. آنچه تاریخ درباره ارتفاع برج ذکر کرده است باور کردنی نیست. یونانی‌ها می‌گویند در حدود ۲۷۲ متر ارتفاع داشته، این برج روی پایه‌ای چهارگوش که ۶۹ متر ارتفاع آن بوده از دیواری ۸ ضلعی و ۳۸ متری بالا رفته است که برج ۹ متری دیگری روی آن بنا شده است که بر فراز برج اخیر فانوس دریایی پرتوافکن بود. فانوس دریایی اسکندریه برفراز برج عظیم آن روشن بوده و این برج تا قرن ۱۲ جایگاه فانوس دریایی بوده است. در سال ۱۳۷۵ میلادی بر اثر زلزله شدیدی که در اسکندریه و سایر نقاط اطراف آن روی داد، برج دریایی اسکندریه زیر و رو شد و ازخرابه‌های آن هم چیزی به دست نیامد.

 

عجایب هفتگانه جدید جهان :

تلاش برای تعیین عجایب هفت‌گانه‌  جدید جهان در سال ۱۹۹۹ و توسط برنارد وبر ـ محقق سوئیسی ـ آغاز شد که فهرست ۲۰۰ اثر تاریخی جهان را ارایه کرد؛ اما این فهرست  در سال ۲۰۰۶  به ۷۷ مورد کاهش یافت. سپس یک گروه از متخصصان باستان‌شناسی به ریاست رییس سابق یونسکو آن‌را به ۲۱ مکان تاریخی رساندند.

در خصوص نحوه رای گیری و نظر سنجی نیز باید گفت که شهروندان کشورهای جهان با مراجعه به سایت new7wonders.com و یا تماس با شماره‌  ۱۱۷۳۸ ـ ۵۴۱ – ۰۰۱۱ در انتخاب عجایب هفت‌گانه‌  جدید جهان می‌توانند شرکت کنند. 

اما یک نکته مهم در مورد انتخاب نامزدهای عجایب هفتگانه این بود که هیچ اثری از ایران در میان این آثار به چشم نمی خورد. در واقع آثار بدون حضور آثار تمدنی چندهزار ساله‌  ایران انتخاب شده است. آثار  ماندگاری چون چغازنبیل، بیستون، تخت جمشید و … می‌توانست در این رقابت بین‌المللی شرکت داده شود. شاید بتوان گفت سازمان میراث فرهنگی از این رقابت مهم و تاثیرگذار در حوزه میراث فرهنگی جا ماند.

 اما  فهرست ۲۱ اثر تاریخی ارایه‌شده برای انتخاب هفت مورد از آن‌ها به این شرح است:

    1. آگروپلیس در یونان؛ متعلق به ۵۰۰ سال پیش از میلاد مسیح (ع) 
    2. الحمرا ، در اسپانیا.
    3. نگکور در کامبوج. 
    4. مجسمه‌  عیسی مسیح (ع) در برزیل؛ با ۱۲۵ فوت ارتفاع که در سال ۱۹۲۶ ساخته شده است. 
    5. کولوسوم در ایتالیا؛ آمفی‌تئاتری با ظرفیت پنج‌هزار نفر در رم که ۸۰ سال بعد از میلاد مسیح (ع) افتتاح شد. 
    6. جزیره‌  شرقی در شیلی؛ شامل توده‌های سنگی عظیم با حدود یک‌هزار سال قدمت.
    7. برج ایفل در فرانسه؛ با ۹۸۵ متر ارتفاع که در سال ۱۸۸۹ ساخته شده است. 
    8. دیوار بزرگ چین؛ با ۴۱۶۰ مایل طول غرب و شرق چین را به هم پیوند می‌دهد و ساخت آن چند قرن به طول انجامیده است. 
    9. حاجیا صوفیه در ترکیه؛ کلیسای جامع که ۵۳۷ سال پس از میلاد مسیح (ع) ساخته شده است.
    10. معبد کیومیزو در ژاپن.  
    11. کلیسای جامع کرملین و سنت باسیل در روسیه. 
    12. ماچو پیچو در پرو.  
    13. قلعه‌ نویشوان اشتاین در آلمان؛ ساخته‌شده در قرن ۱۹ میلادی.
    14. پترا در اردن.  
    15. اهرام چچن ایتزا در مکزیک. 
    16. اهرام ثلاثه در مصر؛ تنها بازمانده از عجایب هفت‌گانه قبلی. 
    17. مجسمه‌  آزادی در آمریکا؛ ساخته‌شده در سال ۱۸۸۶ که ۳۰۵ فوت بلندی دارد.
    18. stoneHenge در انگلیس؛ قدمت آن سه‌هزار تا ۱۶۰۰ سال پیش از میلاد مسیح (ع) است. 
    19. سالن اپرا سیدنی در استرالیا؛ در سال ۱۹۷۳ ساخته شده است و حدود هزار اتاق دارد.
    20. تاج‌محل در هند؛ طراحان ایرانی و هندی آن‌را به سبک اسلامی ساخته‌اند. 
    21. تیمبوکتو در مالی

در نهایت ، عجایب هفتگانه جدید جهان ۷ ژوییه ۲۰۰۷ ( ۱۷ دی ماه ۱۳۸۵ )در یک مراسم رسمی در استادیوم لوز شهر لیسبون ، پایتخت پرتغال و با حضور چهره های مشهور جهانی معرفی شدند. این اعلام بر اساس یک رای گیری که توسط یک بنیاد سوئیسی برگزار شد و در جریان آن نزدیک به ۱۰۰ میلیون نفر از طریق اینترنت یا تلفن به فهرستی شامل ۲۰ نامزد نهایی کسب عنوان عجایب هفتگانه جدید جهان رای دادند. رای گیری برای انتخاب عجایب هفتگانه جدید جهان جدل برانگیز بود، زیرا هر فردی هر اندازه که مایل بود می توانست به مکان مورد نظر خود رای دهد. به طوری که براساس آمار حدود ۲ میلیون اردنی از مجموع جمعیت ۶ میلیونی این کشور به شهر باستانی پترا رای داده اند. سازمان یونسکو از این طرح استقبال نکرد و آن را تنها امری مربوط به افرادی که در رای گیری شرکت کردند، دانسته است.نکته شایان ذکر اینکه بنیاد عجایب هفتگانه جدید هدف این نظرسنجی را جلب توجه جهان نسبت به خرابی میراث فرهنگی جهان اعلام کرد.

فهرست عجایب هفتگانه جدید جهان :

  • دیوار بزرگ چین
  • آرامگاه تاج محل (هند)
  • شهر باستانی پترا (اردن)
  • مجسمه حضرت مسیح ریودوژانیرو (برزیل)
  • ویرانه‌های ماچو پیچو متعلق به تمدن اینکا (پرو)
  • هرم و بقایای شهر چیچن ایتزا متعلق به تمدن مایا (مکزیک)
  • کولوسئو رم (ایتالیا)
دیوار چین

دیوار بزرگ چین

دیوار چین که یکی از هفت اعجاز جهان شمرده می‌شود، در جهان به لحاظ زمان ساخت طولانی‌ترین و بزرگترین مهندسی تدافعی نظامی ‌در قدیم است.

این دیوار در نقشه جغرافیایی چین ۷۰۰۰ کیلومتر امتداد یافته است. این اثر سال ۱۹۸۷ در “فهرست میراث جهانی” ثبت شد. تاریخ ساخت دیوار چین به قرن ۹ قبل از میلاد باز می‌گردد.

حکومت وقت چین برای جلوگیری از حملات ملیت‌های شمالی، برجهای آتش برای خبر رسانی و یا قلعه‌های مرزی برای حصول اطلاعات دشمن را در ارتباط با دیوار و بر روی آن ایجاد کرد.

در دوره حکمرانی سلسله‌های بهار و پاییز و کشورهای جنگجو، میان دوک‌ها جنگ بر پا شد و کشورها با استفاده از کوه‌های مرزی به ساخت دیوار پرداختند تا سال ۲۲۱ قبل از میلاد، امپراتور چین شی خوان پس از به وحدت رساندن چین، دیوارهای دوک‌ها را به هم متصل کرد که به صورت دیوار بزرگ در مرزهای شمالی بر روی کوه‌ها در آمد. او می‌خواست با این کار از حملات دشمن به مراتع شمالی جلوگیری کند.

در این زمان طول دیوار چین به ۵۰۰۰ کیلومتر می‌رسید. در سلسله خان پس از سلسله چین طول دیوار به ۱۰ هزار کیلومتر رسید. در تاریخ دو هزار و اندی ساله چین، حکمرانان دوران مختلف به ساخت دیوار چین پرداختند. تا اینکه طول دیوار به ۵۰ هزار کیلومتر رسید. این میزان معادل گردش به دور کره زمین است.

برخی از بخش‌های دیوار چین بخوبی حفظ شده است از جمله دیوار “بادلینگ” در نزدیکی بیجنیگ دیوار “سی ما تای”، دیوار “موتیان یو”، دروازه شان حای گوان در انتهای شرقی دیوار چین است که نخستین دروازه چین نامیده می‌شود و دروازه “جایوگوان” در انتهای غرب در گان سو، این بخش‌ها همچنین از مکان‌های بسیار مشهور و دیدنی دیوار است و گردشگران زیادی در تمام سال از آنها بازدید می‌کنند.

دیوار چین تجسم درایت و رنج و زحمت میلیونها چینی در دوره باستان چین است.

اکنون مقاومت دیوار چین به عنوان یک مانع نظامی ‌از بین رفته است. اما زیبایی معماری مخصوص آن دیدنی است. زیبایی دیوار چین پر ابهت، و باعظمت است. از دور دیواری بلند و پر پیچ و خم بر روی کوه‌ها همانند اژدهایی در حال حرکت به چشم می‌خورد و صحنه‌ای شکوهمند ایجاد شده است. از نزدیک، دروازه‌های پر ابهت، دیوار‌ها، سکوهای دیواری، برج‌های دیده بانی، برج‌های آتش هماهنگ با عوارض زمینی آکنده از دلربایی هنری است. دیوار چین دارای اهمیت تاریخی و فرهنگی و ارزش دیدنی است. چینی‌ها می‌گویند: “کسی که به دیوار چین صعود نکرده باشد، قهرمان نیست”.
گردشگران چینی و خارجی از پیمودن دیوار احساس افتخار می‌کنند. حتی سران بسیاری کشورهای خارجی نیز فرصت دیدار از این اثر بزرگ را از دست نمی‌دهند.

آرامگاه تاج محل در هند

آرامگاه تاج محل در هند

این بنا به دستور شاه جهان، امپراتور گورکانی هند به منظور یادبود از همسر ایرانی تبار محبوبش به نام ارجمند بانو بیگم مشهور به  ممتاز محل که در سال ۱۶۳۱ میلادی به‌هنگام وضع حمل فوت کرد بنا شده‌است. شاه تصمیم گرفت پس از مرگ همسرش با ساخت بنایی زیبا، مجلل و عظیم، همسرش را جاودانه کند. از این‌رو آرامگاهی زیبا بر روی قبر او بنا نهاد.
همانطور که مشخص است، نام این بنای زیبا ایرانی می‌باشد. این ساختمان بر پایه مخلوطی از معماری ایرانی، هندی و اسلامی‌ تأسیس شده‌است و در ساخت آن ۲۰،۰۰۰ هنرمند و معمار از نقاط مختلف آسیا به‌خصوص ایران، شبه قاره هند، آسیای میانه و آناتولی شرکت داشته‌اند.
آغاز ساخت تاج‌محل سال ۱۶۳۲م (۱۰۴۲ ش) بود و در سال ۱۶۴۷م (۱۰۵۷ ش) تکمیل شد.
احمد معماری لاهوری و برادرش استاد حمید لاهوری (سده یازدهم هجری) سرمعماران ایرانی سازنده تاج محل در هندوستان بوده‌اند. در برخی متون نیز از عیسی خان شیرازی و امانت خان شیرازی طغرانویس، که هر دو ایرانی بوده‌اند نام برده شده‌است، که گویا خطاطی‌های روی در و دیوارهای تاج محل به امانت خان واگذار شده‌بوده‌است.

داستان بنای این مجموعه عمارات مجلل که در وسط آن گنبد تاج محل چون نگینی می‌درخشد، بر ارزش تاریخی این شاهکار هنری افزوده است. تاج محل، در واقع، باشکوه‌ترین هدیه یک شاه به همسر از دست رفته اش است و پایه‌های آن بر عشق وافر شاه جهان گورکانی به ممتاز محل ایرانی تبار استوار است. شاید اگر در سال ١٦٠٧ میلادی شاهزاده خرم، که بعدا با نام شاه جهان شناخته شد، ارجمند بانو بیگم را، که بعدا به ممتاز محل ملقب شد، نمی‌دید، امروز از تاج محل خبری نبود.
ارجمند بانو دختر یکی از اشراف ایرانی با نام عبدالحسن آصف خان و متولد شهر آگرای هند بود. نور جهان، عمه ارجمند بانو همسر محبوب جهانگیر، پدر شهزاده خرم و شاه گورکانی وقت بود که در سیاست و دولتداری هم نقش بارزی داشت. شاهزاده خرم که در آتش عشق ارجمند بانو می‌سوخت، بنا به ضوابط سلطنتی با دو زن دیگر ازدواج کرد که اولی از بستگان دربار صفوی ایران بود. خرم پس از پنج سال انتظار به وصلت ارجمند بانو رسید.
او پس از مراسم عروسی اعلام کرد که عروس تازه از سایر زنان دربار برتر و “ممتاز محل” است. از آن به بعد ارجمند بانو با همین نام و پسوند “بیگم” خطاب می‌شد. به نوشته یک تاریخ نگار دربار گورکانی هند که با نام “قزوینی” از او یاد می‌شود، پیوند شاهزاده با دو همسر دیگرش تنها حکم زناشویی معمولی را داشت و “خرم” هیچ زن دیگری را شایسته محبت و شیفتگی‌ای که نثار ممتاز محل می‌کرد، نمى‌دانست. سال ١٦٢٨ شاهزاده خرم بر تخت طاووس هند نشست و به “شاه جهان” ملقب شد. ممتاز محل نمى‌خواست به مانند عمه قدرتمندش در امور اداری و سیاسی دستی داشته باشد. در عوض فهرست نام‌های زنان بیوه و کودکان یتیم را ترتیب می‌داد و از شوهرش می‌خواست که به نیازهای آنها رسیدگی کند و برای خانواده‌های بینوا نفقه تعیین می‌کرد. او نیز مانند شاه جهان به هنر معماری علاقه داشت و در ساماندهی یک باغ کرانه رود یامونا در شهر آگرا، جایی که سرانجام محل آخرت او شد، نقش داشت.

درگذشت ممتاز محل و وصیت او
ممتاز محل همسر دوم شاه‌جهان در ۱۷ جون ۱۶۳۱ میلادی در هنگام تولد فرزند چهاردهمش جان باخت. شاه جهان و ممتازمحل در سال ۱۶۱۲ ازدواج کردند و ۱۸ سال با یکدیگر زندگی کردند و ثمره این ازدواج ۱۴ فرزند بود که هفت تن زنده ماندند و بزرگ شدند. در یکی از حمله‌های جنگی ممتاز محل همراه شاه‌جهان بود. او باردار و در ماهای آخر بارداری بود و در اثر وضع حمل جان باخت، این نوزاد چهاردهمین فرزندی بود که از ممتاز محل زائیده و دختر بود که نامش را گوهره‌بیگم گذاشتند. هنگام وفات «ممتاز محل» ۳۹ سال بیش نداشت او از شوهرش درخواست کرد که پس از وی زنی نگیرد و برای او مقبره‌ای بسازد که بدان نام وی جاوید بماند.
مرگ ناگهانی «ممتاز محل» پادشاه را دچار غم و اندوه ساخت. شاه داغدیده پس از تفکر و تدبر تصمیم گرفت بنائی بر مزار محبوبش بسازد تا شاهدی بر عشقش باشد، از اینرو طراحان، مهندسان و استادکاران را از گوشه و کنار دنیا گرد آورد تا آرامگاهی را بسازند که آخرین دستاورد معماری گورکانی گردد.
به نوشته تاریخ نگاران، شاه جهان در پی درگذشت محبوب‌ترین همراه زندگی‌اش خلعت شاهانه اش را به عبای سفید عوض کرد و یک سال سوگوار بود. شاهی که قبلا برای توسعه دامنه سلطنتش خون فراوانی ریخته بود، گوشه نشین شد و برای مدتی دخترش جهان آرا به امور دولتداری پرداخت. روایت حاکی است که موهای سیاه شاه جهان طی یکی دو ماه سوگواری سفید شد.
شاه جهان، تا از چنگ رخوت رها شد، در اجرای وصیت ممتاز محل بهترین معماران و خوشنویسان را از سراسر هند و بیرون از آن فرا خواند تا بنای یادبود محبوب ازدست رفته اش را در شهر آگرا، پایتخت امپراتوری گورکانی، بسازند.
تاریخ نگاران آن دوران، از این بنای یادبود با نام “روضه ممتاز محل” یاد کرده‌اند و برخی بر این نظراند که “تاج محل” مخفف “ممتاز محل” است. “پیتر ماندی”، جهانگرد اروپایی سده ١٧ میلادی نیز در نوشته‌هایش از “تاجِ محل، ملکه دربار گورکانی” نام می‌برد.
خود شاه جهان هم که سال‌ها بعد، به دست پسرش اورنگزیب شکست خورد و مدتی در زندان لعل قلعه به سر برد، پس از درگذشت کنار ممتاز محل زیر گنبد تاج محل به خاک سپرده شد.

شهر باستانی پترا در اردن

شهر باستانی پترا (اردن)

این شهر باستانی در ۲۶۲ کیلومتری جنوب شهر عمّان پایتخت اردن ودر غرب راه اصلی بین شهر عمّان و شهر عقبه واقع شده ‌است. شهری است به کمال که همهٔ آن در کوه و در تخته سنگهایی به رنگ گل سرخ یا رنگ صورتی تراشیده شده ‌است. از اینجاست که نام این شهر زیبا پترا نهاده شده‌است. کلمه (پترا) به زبان یونانی به معنی (صخره) است و چون این شهر باستانی تماماً در سنگ (صخره) کنده شده‌است آنرا پترا نامیده‌اند. همچنین این شهر تاریخی و زیبا را به خاطر گل سرخ گون بودنش بنام (المدینة الوردیة) نیز نامیده شده‌است .

این شهر  پایتخت کشور نَبَطی‌ها بود، قشون رومیان در سال ۱۰۵ میلادی سرزمین نَبَطی‌ها را محاصره می‌کنند و آب را به روی ساکنان شهر می‌بندند و سرانجام بعد از مدتی آن شهر را اشغال می‌کنند و به حکومت نَبَطی‌ها خاتمه می‌دهند.در سال ۶۳۶ میلادی عربها توانستند شهر پترا را از نفود رومی‌ها برهانند. آثار این شهر باستانی همچون دُّری در کوه می‌درخشد و یادگاری از دوران نَبَطی‌ها بجا مانده‌است که بسیار تماشایی است. نام قدیم این شهر سلع بود، یعنی (صخره) رومیان نامش را به زبان خودشان ترجمه نموده‌اند.

مجسمه حضرت مسیح در برزیل

مجسمه حضرت مسیح در برزیل

مجسمه مشهوری که در برزیل در شهر Rio de Janeiro قرار دارد در حقیقت مجسمه مسیح منجی است. این مجسمه با ۱۲۵ فوت ارتفاع در سال ۱۹۲۶ و در ارتفاع ۷۱۰ متری نوک کوه Corcovado ساخته شده است. مجسمه مذکور حالت ایستاده عیسی مسیح را در حالیکه دستان خود را کاملاً باز کرده است نشان می‌دهد که این حالت نشان دهنده پذیرش همه انسانها در آغوشش است. مجسمه عیسی مسیح نشانه برزیل است که امروزه شهرتی جهانی پیدا کرده است. دست چپ این مجسمه به سمت شمال شهر Rio de Janeiro و دست راست آن به سمت جنوب شهر اشاره می‌کند. مناظر بسیار جذابی را می‌توان از آنجا مشاهده کرد . این مناظر شامل شهر Rio، خلیج، کوه Sugarloaf و ساحل رودخانه‌های Copacabana و Ipanema می‌شود. 

ماچوپیچو در پرو

ماچوپیچو در پرو

ماچو پیچو به معنی قلهٔ قدیمی، از آثار دورهٔ اینکاها می‌باشد که در ارتفاع ۲٬۴۳۰ متری از سطح دریا در دامنهٔ کوه در بالای درهٔ اوروباما در کشور پرو و در ۷۰ کیلومتری شمال کوسکو قرار گرفته‌ است. اغلب اوقات از آن به‌عنوان «شهر گمشدهٔ اینکاها» یاد می‌شود. ماچو پیچو احتمالأ شناخته شده‌ترین نماد امپراتوری اینکاها می‌باشد.
این شهر در حدود سال ۱۴۵۰ میلادی ساخته‌شده‌ و صدها سال پیش در زمان فتح اینکاها توسط اسپانیایی‌ها متروک شده ‌است. برای قرن‌ها فراموش شده‌بود و به جز عده‌ای از مردم محلی کسی از آن نامی‌ به خاطر نداشته است. این اثر در سال ۱۹۱۱ میلادی توسط هیرام بینگهام، تاریخ‌شناس آمریکایی به جهانیان معرفی ‌شد. پس از آن، ماچو پیچو به یکی از مناطق جذب توریست تبدیل ‌شد و در سال ۱۹۸۱ میلادی در فهرست آثار کشور پرو و در سال ۱۹۸۳ میلادی در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید. این اثر هم اکنون به عنوان یکی از عجایب هفتگانه جدید شناخته می‌شود.
ماچو پیچو با دیوارهای سنگی جلا داده‌شده مطابق با معماری کلاسیک اینکاها ساخته شده‌است. اولین بنای این مجموعه این‌تی‌هوآتانا (به اسپانیایی: Intihuatana)، معبد خورشید که اطاقی با ۳ پنجره و در منطقه‌ای از ماچو پیچو که باستانشناسان آن را منطقهٔ مقدس می‌نامند، می‌باشد. 

چیچن ایتزا در مکزیک

چیچن ایتزا در مکزیک

چیچن ایتزا اثری باستانی از تمدن مایا است که در کشور مکزیک واقع شده است. محوطه چیچن ایتزا شامل چندین ساختمان سنگی است که قبلا به عنوان قصر، معبد، حمام، مغازه و … به کار می‌رفته اند. مطرح‌ترین قسمت‌های آن عبارتند از :
* El Castillo (به معنای قلعه در اسپانیولی) است که عبارتست از هرمی ‌پلکانی که از هر چهار طرف دارای پله‌هایی تا بالای هرم است. این معبد، متعلق به خدای آسمان بوده است.
* معبد جنگجویان
* محوطه بازی
* سایر سازه‌ها
معابد و سازه‌های دیگری نیز در محوطه اثر تاریخی چیچن ایتزا قرار دارند.

کولوسئوم رم در ایتالیا

کولوسئو رم (ایتالیا)

کولوسئوم معروفترین آمفی تئاتر دایره وار عظیم تاریخی که تعداد ردیف‌های صندلی آن به تعداد پنجاه هزار ودارای ۸۰ در ورودی است. واژه کلوسئوم به معنی «جایگاه بزرگ» نام دیگر آن آمفی تئاتر فلاویوسی (amphitheaterum flaviusi) است. ساخت کولوسئوم توسط Vespasian (وسپاسین)امپراطور سالهای ۶۹ تا ۷۰ روم پایه گذاری شد، پس از آن پسرش Titus (تیتوس) در سال ۸۰ بعد از میلاد آنرا بنا کرد، که نهایتا توسط Domitian (دومتین) برادر Titus که در سال ۸۱ بر وی غلبه کرد و بر جایگاه امپراطور روم نشست، کامل شد و به پایان رسید. کولوسئوم به عنوان اولین آمفی تئاتر دائمی ‌و ماندگار ساخته شده در روم، در زمین‌های باتلاقی ما بین تپه‌های Esquiline (اسکوئیلین) و Caelian(کائلین) واقع شده بود.

در این مجموعه امپراطور روم شاهد فجیع‌ترین جنایات به شکل کشتار بردگان و مسیحیان بوده‌است نبرد‌های خونین بر سر مرگ و زندگی گلادیاتور‌ها یکی از سرگرمی‌های روزانه امپراطوران و اشرافیان روم بوده‌است قدمت تاریخی و شکوه و جلال این عمارت از یک سو و کارامدی آن برای اجرای نمایش و امکان کنترل جمعیت، از سوی دیگر، باعث شد این سالن یکی از بزرگترین بناهای معماری روم باستان به شمار می‌رفت.

پلان این مجموعه به شکل بیضی به قطر‌های ۱۸۸ و ۱۵۶ متر زیر بنای آن حدود ۶ جریب می‌باشد ارتفاع آن تقریبا به اندازه یک ساختمان ۱۵ طبقه می‌رسد (حدود۴۸متر) کف صحنه چوبی است و در زیر آن مجموعه‌ای از اتاقها و گذرگاهها برای عبور حیوانات وحشی و سایر تدارکات لازم جهت راه اندازی و اجرای نمایش قرار گرفته‌ است. تعداد ۸۰ دیوار به عنوان تکیه‌گاه برای طاق‌های گنبدی شکل، گذرگاهها، پلکان و ردیف‌های صندلی، روی صحنه قرار گرفته ‌است. لبه بیرونی طاق‌های متوالی باعث اتصال طبقات مختلف و پلکان بین آنها به یکدیگر شده‌است. نمای داخلی کولوسئوم از بالا سه ردیف طاق‌های گنبدی شکل رو در روی ستون‌ها و سر ستون‌ها قرار گرفته‌اند،

در ستون‌های طبقه اول سبک معماری دوریک، در طبقه دوم سبک ایونیک، و در طبقه سوم سبک قرنتی که نزدیک به سبک کلاسیک یونان بود، به کار رفته ‌است. این بنا به دلیل عبور و مرور آسان جمعیت به داخل و خارج میدان یکی از شاهکار‌های مهندسی است در بالای این سه طبقه اصلی، طبقه زیرشیروانی شامل ستون‌های مستطیل شکل سبک قرنتی قرار دارد، فضای بین ستون‌ها با ۴۰ عدد پنجره کوچک مستطیل شکل پر شده‌است.

در قسمت بالا، دیوارکوب‌ها و بندگاههایی وجود دارد که تیرک‌هایی را که سایه بان‌ها به آنها آویزان است، نگه داشته‌اند. در ساخت عمارت با دقت بسیاری از انواع ترکیبات ساختمانی استفاده شده، برای فونداسیون از بتون و برای ستون‌ها و طاق‌ها از سنگ آهک (تراورتن) استفاده شده، در ستون‌های به کار رفته برای دیوار دو طبقه زیرین، از نوعی سنگ متخلخل به نام توفا (Tufa) استفاده شده‌است. برای طبقات فوقانی و اکثر طاق‌ها از آجر بتونی استفاده شده‌است.

 

 

منابع مورد استفاده جهت تهیه این مطلب:

دانشنامه آزاد ويكي پديا

پایگاه اینترنتی عصر ایران 

پایگاه اینترنتی همشهری

دانشنامه آزاد رشد